بر اساس یک مطالعه مشاهده‌ای که نزدیک به ۶۵ هزار نفر را بررسی کرده است، افرادی که پیش از تولد و در یک تا دو سال نخست زندگی خود قند کمتری دریافت کرده بودند، در دهه‌های بعد کمتر به زوال عقل مبتلا شدند. همچنین تشخیص زوال عقل در این افراد به‌طور میانگین در سنین بالاتری انجام شد؛ هرچند این یافته‌ها ثابت نمی‌کنند که مصرف کمتر قند مستقیماً از ابتلا به این بیماری جلوگیری می‌کند.
این مطالعه که در مجله Neurology منتشر شده، از یکی از دوره‌های خاص تاریخ بریتانیا برای بررسی رابطه میان مصرف قند و خطر زوال عقل استفاده کرده است. پژوهشگران ۶۴ هزار و ۷۳۷ نفر را که در حوالی دوران سهمیه‌بندی قند در بریتانیا در جنگ جهانی دوم متولد شده بودند، با یکدیگر مقایسه کردند. در آن دوران دسترسی به قند محدود شده بود و تا سال ۱۹۵۳ که قند دوباره به‌طور گسترده در دسترس قرار گرفت، ادامه داشت.
جیاژن ژنگ (Jiazhen Zheng)، پژوهشگر این مطالعه از دانشگاه علم و فناوری هنگ‌کنگ در گوانگژو چین، گفت:
یافته‌های ما نشان می‌دهد که محدود کردن مصرف قند در نخستین مراحل زندگی ممکن است فواید ماندگاری برای سلامت مغز داشته باشد. این نتایج اهمیت بالقوه تغذیه در سال‌های ابتدایی زندگی را در کاهش خطر ابتلا به زوال عقل در دهه‌های بعد برجسته می‌کند.
سهمیه‌بندی قند؛ یک مقایسه طبیعی برای پژوهشگران
پژوهشگران شرکت‌کنندگان را بر اساس میزان هم‌زمانی سال‌های ابتدایی رشد آن‌ها با دوره سهمیه‌بندی قند، به چند گروه تقسیم کردند.
یک گروه پیش از تولد و تا پایان یک‌سالگی در معرض سهمیه‌بندی قرار داشتند. گروه دوم از دوران پیش از تولد تا پایان دو سالگی این شرایط را تجربه کردند و گروه سوم پس از پایان سهمیه‌بندی قند متولد شده بودند.
پژوهشگران از زمانی که میانگین سنی شرکت‌کنندگان به ۵۵ سال رسید، سوابق پزشکی آن‌ها را بررسی کردند تا موارد تشخیص زوال عقل را طی حداکثر ۱۵ سال بعد شناسایی کنند.
در میان ۱۵ هزار و ۲۵ نفر که پیش از تولد و در نخستین سال زندگی با سهمیه‌بندی قند مواجه بودند، ۳۸۸ نفر به زوال عقل مبتلا شدند.
از میان ۱۵ هزار و ۲۵۶ نفر که این شرایط را از دوران پیش از تولد تا پایان دو سالگی تجربه کرده بودند، ۴۵۶ نفر به زوال عقل مبتلا شدند.
در مقابل، در گروه ۲۳ هزار و ۷۷۴ نفری که پس از پایان سهمیه‌بندی قند متولد شده بودند، ۵۰۴ مورد زوال عقل ثبت شد. محدودیت مصرف قند در سال‌های ابتدایی با کاهش خطر زوال عقل همراه بود.
پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنسیت و برخی بیماری‌ها از جمله فشار خون بالا و دیابت، پژوهشگران دریافتند افرادی که پیش از تولد و تا یک‌سالگی در معرض سهمیه‌بندی قند قرار داشتند، در مقایسه با افرادی که پس از پایان سهمیه‌بندی متولد شده بودند، با ۲۱ درصد خطر کمتر ابتلا به زوال عقل مواجه بودند.
در افرادی که این محدودیت مصرف قند از دوران پیش از تولد تا دو سالگی ادامه داشت، کاهش مرتبط با خطر زوال عقل به ۲۳ درصد رسید. مصرف کمتر قند در سال‌های ابتدایی زندگی همچنین با تأخیر میانگین ۲.۶ ساله در بروز و تشخیص زوال عقل ارتباط داشت.
تأثیر احتمالی بر ساختار مغز
تصاویر مغزی که برای بخش کوچک‌تری از شرکت‌کنندگان در دسترس بود، مقایسه دیگری را نیز در اختیار پژوهشگران قرار داد.
افرادی که در سال‌های ابتدایی زندگی در معرض قند کمتری قرار گرفته بودند، حجم بیشتری از ماده خاکستری مغز و تعداد کمتری از لکه‌های سفید ماده مغز (White Matter Hyperintensities) داشتند. این لکه‌ها از جمله نشانگرهای آسیب به بافت مغز محسوب می‌شوند.
ژنگ گفت:
محدود کردن قندهای افزوده در دوران بارداری و نوزادی ممکن است یکی از اقدامات مفیدی باشد که خانواده‌ها و جوامع می‌توانند انجام دهند؛ اما برای درک بهتر تأثیر این مواجهه‌های اولیه بر خطر زوال عقل و همچنین تدوین راهکارهای سلامت عمومی، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
با این حال، پژوهشگران تأکید کردند که این مطالعه مشاهده‌ای بوده و رویدادهایی را بررسی کرده است که دهه‌ها پیش رخ داده‌اند، نه اینکه شرکت‌کنندگان از ابتدا و به‌صورت آینده‌نگر در طول زمان تحت بررسی قرار گرفته باشند.
بنابراین، نتایج این پژوهش تنها ارتباط میان میزان مصرف قند در سال‌های ابتدایی زندگی و خطر ابتلا به زوال عقل در سال‌های بعد را نشان می‌دهد و نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که کاهش مستقیم مصرف قند حتماً از ابتلا به زوال عقل جلوگیری می‌کند.
منبع: Scitechdaily
